Ortadoğu’da tırmanan savaş ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle küresel piyasalarda dalgalanma artarken dolar/TL kurunda da tarihi bir rekor kaydedildi. Dolar kuru 44,0780 liraya kadar yükselerek Türk Lirası karşısında tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve bölgedeki gerilimin hızla tırmandığı savaşın yedinci gününde piyasalarda güvenli liman talebi artmaya devam etti. Küresel risk iştahının azalmasıyla birlikte dolar birçok para birimi karşısında değer kazanırken gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluştu.
İran saldırıları piyasaları etkiledi
İran yönetiminin Körfez bölgesinde yeni füze ve insansız hava aracı saldırıları başlatması bölgedeki gerginliği artırdı. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’da yeni liderin belirlenmesi sürecine ilişkin açıklamalarda bulundu. Trump, merhum dini liderin oğlu Hamaney’in bu süreçte güçlü bir aday olarak görülmediğini ifade etti.
Jeopolitik gelişmeler enerji piyasalarını da doğrudan etkiledi. Petrol fiyatlarında görülen yükseliş küresel enflasyonun yeniden hızlanabileceğine yönelik endişeleri artırdı. Bu gelişmeler, özellikle enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı ekonomilerin para birimleri üzerinde ek baskı oluşturdu.
Fed faiz indirimi beklentileri ertelendi
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerinde oluşturabileceği baskı nedeniyle piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimi takvimine ilişkin beklentiler de değişti. Daha önce temmuz ayında beklenen faiz indiriminin eylül ya da ekim ayına ötelenebileceği fiyatlanmaya başladı.
Analistler, Avrupa ekonomilerinin Ortadoğu petrolüne yüksek bağımlılığının da doların euro karşısında değer kazanmasında etkili olduğunu belirtiyor. Dolar bu hafta euro karşısında en fazla değer kazanan para birimleri arasında yer aldı.
Dolar/TL’de yeni rekor
Türk Lirası karşısında son günlerde nispeten yatay bir seyir izleyen dolar, dört günlük direnç seviyesini aşarak 44,0780 liraya kadar yükseldi. Böylece dolar/TL kuru tarihi zirvesini yenilemiş oldu.
Merkez Bankası’ndan yeni adımlar
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, finansal piyasalardaki oynaklığa karşı yeni tedbirler aldı. Banka, 1 hafta vadeli repo ihalelerine ara verdiğini ve Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başladığını duyurdu.
Merkez Bankası’nın bankaları yaklaşık yüzde 40 seviyesinden fonlamaya başlamasıyla birlikte piyasalarda faizlerde yükseliş görülürken mevduat faizlerinde de artış yaşandığı ifade edildi.
Döviz talebini dengelemek için yeni sistem
Devreye alınan TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri sayesinde dövize ihtiyaç duyan şirketlerin doğrudan serbest piyasaya yönelmek yerine Merkez Bankası üzerinden döviz temin edebilmesi amaçlanıyor. Ekonomistler bu uygulamanın piyasadaki döviz talebini dengelemeyi hedeflediğini belirtiyor.
Merkez Bankası 12 milyar dolar sattı
İran’daki savaşın tetiklediği küresel piyasa dalgalanmaları sırasında Türk Lirası’nın istikrarlı kalmasını sağlamak amacıyla Türkiye’nin yaklaşık 12 milyar dolar döviz sattığı ifade edildi. Bu tutarın Merkez Bankası rezervlerinin yaklaşık yüzde 15’ine karşılık geldiği belirtiliyor.
